|
Kerten kelelerde göz kapakları gelişmiş olup kapanıp açıla
bilir şekildedir. Kertenkelenin çene yapısı çok güçlü ve
çenesi öne doğru uzanmış bir şekildedir. Bazı türlerinde
kulak delikleri bulunurken bazılarında bu delikler görülmez.
Her kerten kele türü ve çeşidi için vücut şekli farklıdır.
Kertenkeleler dünyanın her yerinde ve her kıtasında yaşadığı
gibi yine kerten kele her ortamda yaşar öyle ki su içinde
dahi yaşayanları dahi vardır.
Kerten keleler yaşam olarak sıcak havaları daha çok severler
soğuk havalarda ve kış aylarında yuvalarına çekilip kış için
hazırladıkları besinleri yer ve kış uykusu ile zamanını
geçirirler.
Kerten kele yaşam olarak besin buldukları her ortamda
bulunurlar. Türlerine bağlı olarak uçan kerten keleden
tutunda suda yaşayanına kadar her türlüsü vardır.
Kertenkeleler evlerimize neden geldiğini sürekli merak
etmişizdir. Tabiî ki bu hayvanlar kahve içmeye gelmezler. Bu
hayvanlar besin bulamadığında ve yağmurlu havalarda
yuvalarının su ile dolmasından dolayı kendilerine yeni
sığınacak yer aramasından dolayı ve yeni besin kaynağı
bulmak için evlerimize kadar gelirler.
Gelen kerten keleler dış ortamdan evlere hastalık ve mikrop
taşıdıkları için zarar verdikleri gibi kertenkele evdeki
saksılardaki bitkilere de zarar verirler.
Kerten kele hayvanına çevremizde ve gittiğimiz her yerde
rastlayabiliriz. Kertenkeleye dağda, ormanda, bayırda, suda,
havada, her yerde bulabiliriz.
Kerten kele de olan bazı özelikler diğer hayvanlarda yoktur.
Kertenkelede jenerasyon denen olay vardır. Kuyruğu veya
herhangi bir kısmı koptuğunda kendini yenileyebilir özeliğe
sahiptir. Kertenkelenin bazı türleri zehirlidir bazıları ise
zehirsizdir.
Dünyada bilinen bir çok kertenkele türü vardır. Dünyada
bilinen kerten kele türü sayısı yaklaşık olarak 2900 - 3000
kadardır.
Kerten kele canlısının beslenmesi
Kertenkeleler beslenme olarak çok geniş bir içeriğe
sahiptirler. Beslenmek için hem bitsel ürünler kullanırken
hem de hayvansal ürünler kullanırlar.
Keten kele beslenme olarak hangi ortamda yaşıyorsa o ortamda
bulunan bitki ve canlıları yer.
Kertenkele ormanda yaşıyorsa ormandaki ağaçlardan ve orda
yaşayan böceklerden beslenir. Suda yaşıyorsa sudaki balık
yavruları, balık yumurtalar, su yosunları ve diğer küçük su
canlıları ile beslenirler. Ekin ve tahıl aralarında yaşayan
kertenkeleler tahılların taze aksanlarını ve tahıl arasında
dolaşan küçük yapılı böcekleri yerler.
Evlerimize gelen kertenkeleler evlerde buldukları sebze ve
meyveleri yedikleri gibi evlerde bulunan saksılara zarar
verir.
Kertenkele canlısının üremesi ve çoğalması
Kertenkele canlısının çoğalması ve üremesi iki eşeylidir.
Kertenkele canlısında üreme organları bulunur. Çiftleşme
sonrası döllenme vücut içinde gerçekleşir. Daha sonra dişi
kertenkele yumurtasını güvenli bir yere bırakır. Dişi keten
kelenin yumurta bırakma sayısı yumurtlamasına ve
beslenmesine bağlı olarak değişir. Genellikle bir kerten
kele bir defasında 5 - 6 yumurta bırakır. Kertenkelelerin
çok az türleri de yumurta yerine canlı yavru doğururlar.
Kerten kele ile beslenen birçok canlı vardır. Sürekli bu
canlıları avlayarak bu canlılar ile beslenirler. Kertenkele
avlayarak beslenen canlılar şunlardır: tilki, sansar,
kaplumbağa, atmaca, leylekler, şahin, atmaca, baykuş ve aç
kaldıklarında diğer leşçil hayvanlar bu canlı ile
beslenirler. Kertenkeleler kendini bu tehlikelerden korumak
için içinde yaşadığı ortamın rengini alırlar. Yani bulunduğu
mekana renk olarak adapte olurlar. Ve fark edilmeleri çok
zordur.
En çok
bilinen kertenkele türleri şunlardır:
1 - Uçan kertenkele
2 - dikenli kertenkele
3 - yılansı kertenkele
4 - iguana
5 - kelerler
6 - zehirli kertenkele
7 - su kertenkelesi
8 - bukalemunlar
9 - komada (ejderha ) kertenkelesi
KERTEN KELENİN İNSANLARA VERDİĞİ ZARARLAR ŞUNLARDIR
Kertenkeleler insanlar arasında zararsız bilinir fakat bazı
kerten kele türleri zararlıdır ve bazıları da zehirlidirler.
Bahçelerimizde ektiğimiz meyve sebzelerimize zarar verirler.
Besin bulamadığında bizlerin besinlerine ortak olması ve
evdeki saksılarımıza zarar vermesinden dolayı hiç
sevilmezler. Dünya üzerinde kertenkeleye en çok zayiat veren
canlılar olarak insanlar ilk sırada ye alır. Kerten kele
besleme hobisi günümüz insanları arasında oldukça
gelişmiştir. Hayvanat bahçesinde bulunanlar dışında evlerde
özel kafesler içinde iguana ve bukalemun türleri besleyenler
vardır.
KERTEN KELE İLE MÜCADELE
Kerten kele ile mücadelede kesinlikle ferdi olmamalı. Mutlak
süratle ilaçlama firması ve ilaçlama şirketinden yardım
alınız. Çünkü bazı kerten kele türleri zehirlidir yanlış
müdahalede sonucu insanı ısırıp zehirleyebilirler.
İnsanların evlerine kadar gelen kertenkele evlerimize mikrop
bulaştırır ve evlerdeki saksılarımızın yapraklarını yiyip
zarar veriler. Keten kele ilacı ve ilaçları mutlak süratle
ziraat mühendisi kontrolünde hazırlanmalı ve mutlaka ilaç
uygulaması yapan kişi profesyonel olmalı.
KERTEN KELE ZARARLISININ HAKKINDA SORULAN SORULAR
1 - KERTEN KELE İNSANI ISIRIR MI?
Kerten kelenin çoğu türü zehirsizdir kertenkelenin zehirli
olan birkaç türü vardır. Kerten kele ancak zarar gördüğünde
zarar vereni ısırabilir.
2 - KERTENKELE ZARARLIMIDIR?
Kertenkele insanın besinlerini tükettiği ve meyve ve
sebzelere zarar verdiği için zararlıdır.
3 - KERTEN KELE NASIL BİR HAYVANDIR?
Kertenkele vücudu yuvarlak genellikle 4 ayaklı, uzun
kuyruklu ve timsahın minyatürüne benzeyen canlılardır.
4 - KERTEN KELE NE NASIL ÇOĞALIR?
Kerten kele türünün çoğu üyesi yumurta ile çoğalırlar fakat
birkaç türü canlı yavru doğurur. Her yumurtlama döneminde 5
- 6 yumurta bırakırlar.
5 - KERTEN KELE İNSANA NE TÜR ZARAR VERİR
Kerten kele insana kolay kolay zarar vermez ancak bazı
türlerine insanlar zarar verdiğinde insanı ısırabilirler.
6 - KERTEN KELE GÖRÜLDÜĞÜNDE NE YAPILMALI?
Kertenkele görüldüğünde mutlaka ferdi olarak müdahale
etmeyiniz. Bu onu hakkında mutlaka ilaçlama şirketlerinden
bilgi ve destek alın.
7 - KERTENKELE ISIRMASINDA NE YAPILMALI?
Kertenkele ısırmasında mutlaka en yakın sağlık kuruluşuna
başvurun çünkü ısıran kertenkeleden mikrop bulaşabilir veya
türü zehirli olabilir. |
